Beşeri Sermaye Tehdit Altında!

Son zamanlarda önemli üniversitelerimizin tehdit ve eleştirilerle karşı karşıya kalmasının ardından bu konuyu beşeri sermayeyle de değerlendirmemiz gerektiğini düşündüm.

Öncelikle beşeri sermayeyi anlamamız gerek:

Ekonomide beşeri sermaye, bir çalışanın yetenekleri ve deneyimi ile nitelendirilir. Bir hamalın önündeki çuvalı en iyi nasıl kaldırıp taşıyacağı bilgisi bir beşeri sermaye iken, bir bilgisayar mühendisinin elinin altındaki bilgisayar programlarını ne kadar yaratıcı ve hızlı kullanılabileceğine dair bilgisi de beşeri sermayedir. Peki beşeri sermaye çok önemli midir? Şöyle bir söz vardır: “ Bir organizasyon, ancak o organizasyondaki insanlar kadar başarılıdır.”

Şirketler bazında düşündüğümüzde beşeri sermaye artırımı için insan kaynakları departmanları vardır. Bu departmanlar şirketlerin boşta olan pozisyonları için en iyi çalışanları arayıp şirketin beşeri sermayesini de mümkün olduğunca artırmayı amaçlarlar. Bu da yetmez, ve şirket içi eğitimlerle sürekli o sermayeyi daha da zenginleştirir.

Aynı şekilde ülkeler de bunun için eğitim kurumlarını kullanırlar. İlkokuldan itibaren eğitim gören öğrenciler liseye ve ardından üniversiteye giderek aldıkları eğitimle kendilerine bir sermaye oluştururlar. Bu sermaye bankaya konulup faizi alınan bir sermaye değildir. Burada banka kişinin kendisidir. Kişi kendisine yatırım yapar ve zaten liyakatın olduğu bir ülke veya şirkette de bunun faizini alır. Toplumdaki kişilerin toplam eğitim ve deneyim seviyesi de ülkenin beşeri sermayesini oluşturur. Bundan ötürüdür ki sağlam eğitim kurumlarının olduğu ülkeler zengin bir beşeri sermayeye sahip olur.

Burada önemli olan hususlardan biri de beşeri sermaye ile fiziksel sermaye arasındaki zaman ihtiyacı farkıdır. Eğer yeterince paranız var ise fabrika, araç, makine vb. yatırımlarla fiziksel sermayenizi hızlıca büyütebilirsiniz. “O fabrikayı kimler kuracak?”, “O makineyi kimler kullanacak?” gibi sorular karşısında ise beşeri sermaye ile baş başa kalacaksınız. Fabrikayı kurabilecek nitelikli bir yöneticinin 17-18 yıllık eğitiminin ardından muhtemelen 10 senelik de bir iş deneyimi sahibi olması gerekiyor. Dolayısıyla yeterince paranız olsa bile, 27-28 seneye ihtiyacınız var. Aynı şekilde uzmanlık gerektiren makineleri de kullanabilecek kişiler yetiştirmesi yıllar alabiliyor. Fabrikayı kurduğunuzu varsayalım. Buranın en verimli şekilde işlemesi için gerekli olan yönetici açığını nasıl karşılayacağınızın cevabı ise tabii ki kaliteli eğitim veren saygın üniversiteler olacaktır. Elbette yurt dışında da bulabilirsiniz bu yöneticileri, fakat yüksek maliyetinin yanısıra yabancı bir çalışanın şirket içinde sorunsuz iletişim kurabilmesi de yine kaliteli eğitim almış kişilerin o ortamda bulunmasını gerektiriyor. Yani bankada tomarlarca paranız olsa da yurt dışından uzmanlar getirseniz de o parayı ve uzmanları kullanabilmek için yine içerideki beşeri sermayeye ihtiyaç duyacaksınız. Eğer bu sermayeniz mevcut değilse malesef 17-18 sene beklemek zorundasınız. Tabii Boğaziçi gibi eğitim kültürü yıllar içerisinde oluşmuş kurumlarınız yoksa bu süre daha da uzayabilir.

Boğaziçi Olaylarını bu açıdan nasıl yorumlamalıyız?

Özet olarak Boğaziçi,Galatasaray, ODTÜ vb. okulların öğrencilerini rahatsız etmek, Türkiye’nin kendi beşeri sermayesine saldırmaktır. Bu okullarda ülkenin en iyi eğitimini alıp kendilerini en iyi şekilde yetiştirmiş öğrenciler elbette Türkiye’nin istihdamına muhtaç değiller. Aksine zaten fiziksel yatırım ihtiyacında olan Türkiye’nin üretkenliğini arttırması için belki de bu öğrencilere en çok ihtiyacı olduğu dönemlerden birisindeyizdir. Dolayısıyla bu üniversitelere ve öğrencilerine gitmeleri için değil bu ülkede kalmaları için ikna edici sebepler verilmeli.

Bir Boğaziçi Mezunu olarak yazımı şu şekilde bitirmek istiyorum: Boğaziçili olmaktan gurur duyuyorum ve ülkem adına çok üzülüyorum!

İsa Tayyip ALAN

Boğaziçi Üniversitesi – İktisat Bölümü

Beşeri Sermaye Tehdit Altında!” üzerine 2 yorum

  1. Güzel bir yazı olmuş, eğer gelecekte biz de Apple, Google HUAWEİİ gibi firmalar çıkarmak istiyorsak dikkat etmeliyiz

    Beğen

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s