Osmanlı’nın Dönüşü: Türkiye Bölgedeki Etkisini Artırıyor

Ottoman redux:Turkey is wielding influence all over the Arab world

Türkiye’nin Arap dünyası üzerindeki etkisi her geçen gün artıyor.Diplomasiden çok askeri güç yolunu seçen Türkiye’nin askeri harcamaları 2016’dan bu yana neredeyse %50 artmış durumda.Geçtiğimiz yıl Kuzey Suriye’ye yerleşen Türkiye Irak’a sınırötesi operasyonlarını sürdüyor.Bu yıl Libya iç savaşına da taraf olunmuş durumda.

Ancak Türkiye’nin Recep Tayyip Erdoğan’ın bölge için kapsayıcı bir vizyonu yok gibi görünüyor. Aksine Türkiye’nin ekonomik çıkarlarını gözetiyor ve bazen diğer ülkelerin sınırlarını ihlal ederek de olsa  tehditlerle uğraşıyor.

Erdoğan′dan Libya′ya askeri destek açıklaması | TÜRKİYE | DW ...

Türkiye Orta Doğu’da yeni bir aktör değil.Öncülü Osmanlı İmparatorluğu bölgeye 500 yıl boyunca hükmetti.Son zamanlarda Türk dizileri ve yapı projeleriyle bölgedeki etkinliği gittikçe artıyor. 2011’de Arap baharı İslamcı hareketleri ön plana çıkardıktan sonra Erdoğan, Türkiye’yi İslamcı yönetim için bir model kendisini Müslüman dünyasının lideri olarak tanıttı. İslamcı güçlerin etkisini kaybetmesi ve Batılı ülkelerin bölgeye ilgisinin azalmasıyla Türkiye etkinliğini arttırdı.

Türkiye Beşar Esad rejimini devirmek isteyen isyancılara destek verdi.Kaybetmiş olsalar da Türkiye Kuzeybatı’daki bölgeleri hala kontrol altında tutuyor.Bir başka mülteci akını istemeyen Türkiye bölgeyi stabilize etmeye çalışıyor.Polisler eğitiliyor, kamu hizmetleri finanse ediliyor ve Suriye pound’u yerini daha dengeli olan Türk lirasına bırakıyor.Erdoğan destekçileri bunu uzun vadede getirisi olacak bir yatırım olarak görüyor.

Türkiye, bir zamanlar ana yerel Kürt gücü olan Halkı Koruma Birimleri (YPG) tarafından kontrol edilen Kuzey Suriye’de daha da cesurdu. YPG, Amerika’nın IŞİD’i temizlemesinde yardımcı olurken büyük bir alan kaptı. Ancak YPG’nin Türkiye’deki ayrılıkçı bir Kürt grubu olan Kürdistan İşçi Partisi (PKK) ile yakın bağları var. Amerika Ekim ayında bögleden çıktığında, Türk birlikleri yerel Arap isyancıların desteğiyle harekete geçti. Birlikte Kürtleri bölgeden ittiler. Türkiye şu anda Suriye’de kendi sınırları boyunca 145 km boyunca uzanan 30 km derinliğindeki bir şeride hakim.

Erdoğan PKK ile mücadele etmeyi sürdürüyor.Bu yıl 1400 terörist Suriye’de ve Irak’ta etkisiz hale getirildi.Bazen Türkler Irak içinde 200 km’ye kadar genişlediler. Bunun sadece PKK’yı hedef alan kısa vadeli bir operasyon olduğu konusunda ısrar ediyorlar, ancak ülkede bir dizi yeni karakol oluşturdular. Birçoğu amaçlarının Suriye’de olduğu gibi sınır boyunca bir tampon bölge oluşturmak olduğunu düşünüyor. Iraklı Kürtler, Türk varlığının devlet olma arzularını tehlikeye atacağından ve yeterince genişlerse Suriye’deki Kürtlerle bağlantılarının kopmasından endişe ediyor.

Türkiye’nin Libya’ya müdahalesiyse daha farklı. Doğu Akdeniz ülkeleri uzun zamandır denizin hangi bölümünü ve altındaki gaz kaynaklarını kimin kontrol ettiği konusunda ihtilaf halindeler. Erdoğan, Mısır, İsrail, Yunanistan ve Kıbrıs’ın ittifakının Türkiye’yi bölgeden çıkarabileceğinden korkuyordu. Bu yüzden geçen yıl Libya’nın Birleşmiş Milletler destekli hükümetiyle deniz sınırlarını sınırlayan ve Türkiye’ye Yunan adalarındaki sularda arama hakkı tanıyan bir anlaşma imzaladı. Karşılığında Türkiye Libya hükümetine silah ve asker yardımında bulunuyor. Bu yılın başlarında, isyancı Libya generali Halife Hafter’ın kuvvetleri batı Libya’dan dışarı atıldı.

Türkiye şu anda Akdeniz’in 600 km’lik bir uzantısı boyunca dikkate alınması gereken bir güç. Libya’nın Tunus sınırına yakın olan Watiya’da bir hava üssünü kontrol ediyor. Fırkateynleri batıda Libya’nın kıyısını korur. Bazıları Erdoğan’ın doğu Akdeniz’i bir Türk denizine dönüştürmeye çalıştığını söylüyor.

Erdoğan diğer bölgelerde de aktif. Müttefiği Katar’da askeri bir üsse sahipler. Ayrıca Yemen’in iç savaşına da ilgi göstererek Türkiye’yi sürgün edilen cumhurbaşkanı Abd Rabbo Mansour Hadi adına savaşan İslamcılar için güvenli bir sığınak olarak gösterdi. (Suudi Arabistan onu ağırlamaktan bıkmışsa Sayın Hadi için de aynısını yapabilir.) Kızıldeniz’de, Sudan’da, yıkık bir Osmanlı limanı olan Suakin’i geliştirmeyi umuyor.Bunun yanında Somali’nin başkenti Mogadişu’da en büyük denizaşırı üssünü kurdu.

Türkiye’nin yurt dışındaki en büyük askeri eğitim merkezi olan Somali Türk Görev Kuvvet Komutanlığında  Somalili subaylar eğitimini tamamladı

Türkiye bu bölgelerde kalacak güce sahip mi ? Ordu son yıllarda pek çok dava ve görevden uzaklaştırmalarla zaten güç kaybetmiş durumda.Bu maceracılık ucuz değil.TEPAV’dan Nihat Ali Özcan’a göre Suriye’deki operasyonlar yılda 3 milyar dolara mal oluyor. Ancak Erdoğan faydalara odaklanmış durumda. Örneğin Katar Türkiye’de pek çok yatırıma sahip. Bu yılın başlarında, Katar Türkiye ile para takası anlaşmasını üç katına çıkararak zayıflayan liraya yardımcı oldu.Libya’daki varlık da benzer faydalar getirebilir.

İç siyasette de Erdoğan bu tavrının faydasını görüyor.Kürtlere karşı yapılan operasyonlar ve Akdeniz’de gösterilen tavır mecliste ittifak halinde oldukları milliyetçi partiyi memnun ediyor. Polis ve asker üzerinde etkililer.

Devam etmek gittikçe zorlaşıyor. Mısır Libya sınırındaki güçlerini teyakkuza geçirdi ve Türkiye’yi uyardı. BAE ve Suudi Arabistan muhtemelen Mısır’a destek olacaklardır.Şubat ayında 33 Türk askerinin öldürülmesinden sorumlu olduğu açık olan Rusya da hem Libya hem Suriye’de Türkiye’nin karşısında. Erdoğan yakın zamanda yutamayacağı bir lokmayı ısırdığının farkına varabilir.

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s