Metrobüsler karantina önlemlerinin gevşemesine hazır mı?

Bugün (11.05.2020) mümkün olduğunca önlem alarak dışarı çıktım ve İstanbul’u bazı açılardan tartıp karantina önlemlerinin gevşemesine ne kadar hazır olduğunu anlamaya çalıştım. Sokaklardaki insanları gözleyip bir metrobüse bindim. İşte dikkatimi çekenler:

Öncelikle belirtmeliyim ki İBB bazı şeyleri gayet iyi düşünmüş, ve insanlar da maskesiz çıkmamaya dikkat etmişti. Durak girişlerinde dezenfektan verilmeye devam ediliyor. Metrobüslerin içinde ise aşağıdaki fotoğrafta da görebileceğiniz üzere şoför kısmına geçiş kapatılmış ve ön kapılardan da artık in bin yapılmıyor. Böylece görevini yapan şoförlerin iş güvenliği sağlanmış oluyor. Ayrıca metrobüse binecek yolcu sayısı kısıtlanmış: Çift kişilik koltuklar, sadece bir kişinin oturabileceği şekilde ayarlanmaya çalışılmış. Oturan yolcu sayısı 9’a düşürülürken ayakta ise sadece 12 yolcu alınacağı her yere yazılmış. Salgının gerektirdikleri de aslında bu önlemlerle uyumlu.

Bununla birlikte, konulan her yasa veya yasak karşısında şu soru sorulmalı: Bu yasağın uygulanabilirliği var mı? Deneyimlediğim kadarıyla inceleyelim: Yaklaşık 7 dakika metrobüs bekledim ve gelen metrobüs ise beklediğimden daha dolu olduğundan dolayı binmedim. Durakta yaklaşık 10 kişi bekliyordu. Bir sonraki metrobüs ise 5 dakika sonra geldi ve ilk gelene nazaran daha az doluydu, bindim. İçeride yan yana duran koltukların koridor tarafının bantlandığını gördüm, ancak ayaktaki insanların hem 12’den fazla olduğunu, 15 civarı, hem de zaten yasağı çok da umursamadan yan yana durduklarını fark ettim. Bir metre kuralına dikkat eden çok kişi olduğunu söyleyemem.Sonuç olarak, durum çok olumsuz olmamasına rağmen, bugün insanların dışarı çıkmaya tereddüt ettiği günlerden biriydi, dolayısıyla az sayıda insan vardı.

Bu konu hakkında düşünürken unutulmamalı ki acelesi olan insanlar 10dk bekledikleri metrobüsün içerisinde kaç kişi olduğunu umursamazlar. Bugün çok fazla dışarı çıkmayan, dolayısıyla yeterli maskeye sahip olan insanlar ise ileride yeterli maskeleri olmadığı için bu araçlara maskesiz binmeye başlarlar. Yani, metrobüsler için bugünlük notum olumlu olsa da, bayram sonrası için ek önlemler alınmadığı sürece maalesef metrobüsler salgının yayılma noktalarından biri olacaktır.

Ek önlemler ne olabilir peki? Metrobüslere görevli konulabilir, ve bu görevli maksimum yolcu sayısı geçildiğinde yeni yolcu alınmasını engelleyebilir. Bu mantıklı bir önlem gibi görünse de, iki farklı sorun oluşuyor:

  1. Böyle bir işte kim çalışacak? Şoförün etkilenmemesi için metrobüs içine bantla engel konulurken, böyle yakın temaslı bir işte birini çalıştırmak uygun olur mu? Belki yeterli kişi sayısını aşan metrobüs durklardakapısını açmaz gibi düşünülebilir, ama yine de bir sonraki maddeye de bakılmalı.
  2. Görevlinin konumu evlerine veya işlerine geç kalmamak isteyen insanların biten sabrı karşısında bir süre sonra işe yaramamaya başlayacaktır. Veya, salgının olmadığı zamanlarda gözlerimle gördüğüm, durakta durmayan metrobüsün önünü kesen insanlar yine iş başına geçecektir.

Bu durumda sefer sıklıkları öne çıkıyor. Metrobüsler mümkün olan en sık aralıklarla sefer yapmalı, çünkü yukarıda bahsedilen önlemlerin uygulanabilrliğinin en kilit noktası insanları kuralları çiğnememeye teşvik etmektir. Sabrı taşan bir insan kuralları önemsememeye başlar, ancak metrobüsler yeterli sıklıkta gelirse insanlar kurallara uymakta zorluk yaşamayacaktır.

Önlemlerin daha da gevşediği durumda metrobüs ve İstanbul sokaklarını takip etmeye devam edeceğiz 🙂

İsa Tayyip Alan

Boğaziçi Üniversitesi Ekonomi Bölümü

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s