Kriz İçinde Kriz: Mülteciler ve Covid-19

Şubat ayının sonunda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan mülteciler için sınır kontrollerini kaldırdıklarını duyurdu.Afgan mülteci Salih de çağrıya kulak vererek binlerce insanla birlikte Yunanistan sınırını geçmek için yola çıktı.Sınırda 10 gün bekledikten sonra Yunanistan polisleri tüm parası ve telefonuna el koyarak onu İstanbul’a geri gönderdi.Salih eve döndüğünde Taliban’dan kaçarak hayatını kazandığı İstanbul’da covid-19 tehlikesi sarmıştı.İşyeri kapanan Salih artık hiç paralarının kalmadığını kirayı ödeyemediklerini ve yakında evden çıkartılma ihtimalleri olduğunu söylüyor.

Salgın Türkiye’de giderek ağırlaşıyor.Türkiye yıllar sonra resesyona girecek ve bu öncekinden daha sert olacak.IMF Türkiye ekonomisinin yüzde 5 oranında daralmasını bekliyor.İşten çıkartılanların sayısı çığ gibi büyüyor.Yaşanacak bu kriz öncelikle Türkiye’de yaşayan milyonlarca mülteci ve göçmeni vuracağa benziyor.

Refugee boats leaving Turkey for Greece attacked at sea | Middle ...

Erdoğan ekonomiyi riske atmadan ölümlerin önüne geçmeye çalışıyor ancak işin sonunda ikisi de gerçek olabilir.Hükümeti tüm uluslararası uçuşları askıya aldı, okulları ve camileri kapattı.65 yaşın üstündeki ve 20 yaşın altındaki kişilere evde kalmalarını emretti. Bunu yanında aynı zamanda düşük viteste de olsa ekonomiyi devam ettirdi.

Bu parçalı yaklaşım geri tepmeye başladı.Hükümet önceki haftasonu büyükşehirlerde uygulanacak sokağa çıkma yasağını sadece 2 saat önce duyurunca on binlerce insan market ve fırınlara akın etti. Türkiye’nin enfeksiyon oranı zaten hızla artıyordu. Nisan ayının ilk üç haftasında, teyit edilen vakalar 16.000’den 90.000’in üzerine çıktı. Sokağa çıkma yasağının duyurulmasındaki beceriksizlik işleri daha da kötüleştirecek.

Geçen yılın sonlarında toparlanan ekonomi yeniden sendelemeye başladı. Mart ayında ihracat, geçen yılın aynı dönemine göre %18 azaldı.Geçen yıl 35 milyar dolar kazanan turizm, kayıp bir yaz sezonu için hazırlanıyor. Türk lirasını desteklemek için milyarlarca dolar yakan merkez bankası  yabancı rezervleri neredeyse tüketti.Lira değer kaybederek döviz borcu olan şirktelerin yükünü daha da arttırıyor.

Kimse krize karşı ülkedeki mülteci ve göçmenler  kadar savunmasız değil.Ülkedeki 3,7 milyon Suriyeli’nin %70’i yoksul ya da yoksulluk sınırında.Pek çoğu kayıt dışı olarak çalıştığı için işsizlik destek paketlerinden de faydalanamıyorlar.Resmi kayıtlara göre sadece %3’ünün çalışma izni var. Ankara merkezli düşünce kuruluşu TEPAV’dan Omar Kadkoy  “Ucuz oldukları için tercih edilen Suriyeliler aynı zamanda en kolay gözden çıkarılacak olanlar” diyor.

KAPALIÇARŞI.jpg

Bir zamanlar İstanbul  Kapalıçarşı pazarında kuru meyve satan bir dükkanda çalışan Mısırlı  Maysarah, Mart ayında gelen kapatma kararının ardından diğer mülteci çalışanlarla birlikte işten çıkartıldı.Yemek kuryesi olan Suriyeli  Waseem, işine devam etmeyi başardığını söylüyor ancak Beş Suriyeli ev arkadaşından dördü işten çıkartılmış.Mülteciler genelde kayıtsız çalıştığı için kaçının işten çıkartıldığına dair net bir veri elde etmemiz mümkün değil.Ocak ayında işsizlik %14 olarak açıklanmıştı.Uzmanlar yaz aylarında işsizliğin %20 seviyesine kolaylıkla çıkmasından endişe ediyor.

Hükümet, etkilenen işletmelerin kredi ve vergi ödemelerini ertelemelerine ve ihtiyacı olan hane halklarına destek sunmasına olanak sağlayan 100 milyar dolarlık (15 milyar dolar) bir teşvik paketi ile ekonominin fırtınayı atlatmasına yardımcı olmaya çalıştı.Meclis ayrıca, önümüzdeki üç ay içinde şirketlerin işçileri işten çıkarmasını yasaklayan ve ücretsiz izin almak zorunda kalanlara günde yaklaşık 6 $ teklif eden bir yasa çıkardı. Bunların hiçbiri kaçak göçmenler ve mülteciler için geçerli değil.

Türkiye yakında ek finansman için tanıdık bir kaynağa yönelebilir. 2015 yılında AB, mültecilere bakmayı ve Yunanistan’a geçmelerini engellemeyi kabul ederse Türkiye’ye 6 milyar dolarlık ödeme yapacağını söylemişti.  Yaklaşan fırtınaya karşı, çoğu savunmasız. Bir kez daha, AB dişlerini sıkıp cüzdanı açacak ve Türkiye’ye  daha fazla para vermek zorunda kalacak. ■

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s