Güney Kore Dosyası 5.Bölüm: Start-Up Ekonomisi

E-TİCARET firması olan COUPANG (Güney Kore’nin en değerli start-up’ı) Seul’ün güneyinde yer alan Jamsil’de bir gökdelenin  20 katını işgal ediyor. Alt katları binayı inşa eden ve işleten ülkenin ikinci büyük holdingi Hyundai’nin iştirakleri tarafından kullanılıyor.Coupang çalışanları aralarında Hyundai çalışanlarını tanımanın kolay olduğuyla iligli espriler yapıyor. Coupang çalışanları yeni start-up tarzına uygun olarak kot pantolon ve pahalı spor kıyafetler tercih ederken Hyundai elemanları her zaman takım elbiseli.

Hükümet, Coupang gibi şirketlerin  kıyafet kurallarından daha fazlasını değiştireceğini umuyor. 2013 yılında Park Geun-hye yönetimi tarafından başlatılan “yaratıcı ekonomi” girişimi ile , tomurcuklanan girişimciler için çekirdek sermaye ve network gibi konulara para akıtılmaya başlandı.Geçen yıl ek 12 trilyon won (9.9 milyar dolar) değerinde sermaye destek paketi duyuruldu.Ekonomiyi Chaebol’e bağımlı olmaktan uzaklaştırabilmek için bankaları ve diğer büyük firmaları da aynı şeyi yapmaya teşvik ediyor.Samsung ve Hyundai gibi büyük chaeboller kendi start-up geliştirme merkezlerini kurdular.Hükümet ayrıca küçük işletmelerin borç almasını kolaylaştırdı ve banka kredilerinin büyük bir kısmını kendi garantisi altına aldı. Küçük ve büyük şirketler arasındaki faiz farkı OECD’nin en düşüklerinden biri.

Tüm bu desteklerin nedeni büyümenin acilen korunması gerekliliği.Güney Kore, büyük holdinglere ve az sayıdaki imalat sanayine öncelik veren ihracata dayalı bir model sayesinde zenginleşti.Ancak son yıllarda ihracat ve büyüme yavaşlama gösteriyor ve  kişi başı gelir OECD’nin zengin ülkelerinden yüzde 30 civarında daha düşük. Ekonominin %60’ı olan hizmet sektöründe verimlilik, imalat sanayinin sadece yarısı kadar. Küçük ve orta ölçekli firmalar büyük firmalardan çok daha az verimlidir.Bunu düzeltmek için yapısal reformlar gerekiyor.Columbia Üniversitesi’nden Randall Jones “Chaebol liderliğindeki büyüme modeli bozuldu” diyor. “Verimliliği artırmak, start-up destekli dijitalleştirilmiş bir modele dönmeyi gerektiriyor.”

Harvard Dropout's Startup Loses Billions in South Korea Battle ...

Bu uzun vadeli bir sorun olsa da Güney Kore’yi bekleyen daha acil sorunlar var.Covid-19 hem içerde hem dünyada ekonomoyi parçalıyor.Mevcut küresel kriz, ticarete bu kadar bağımlı bir ülke için son derece endişe vericidir.Seul Ulusal Üniversitesi’nden Park Sangin “Etkinin ne kadar büyük olacağı, salgının ne kadar sürdüğüne ve hükümetlerin ekonomik etkilere karşı koymak için ne yapacağına bağlı.” diyor . Ancak sonucun her türlü kötü olacağına şüphe yok.

Salgın G.Kore ekonomisini çok kısa sürede sarstı.Mart ayında borsa ve wonun dolara karşı değeri, küresel mali krizin sonuna denk gelen 2009’dan bu yana en düşük seviyelerine geriledi.Ülkenin havayolu şirketleri, Mart ayının ikinci haftasında 2019’daki aynı döneme kıyasla% 92 daha az müşteriye sahipti ve dünyadaki seyahatin kısıtlanması nedeniyle kısa sürede toparlanma olasılığı düşük.Tüketici güveni düştü; mağazalar, barlar ve restoranlar 2020 yılının ilk çeyreğinde satışlarda% 80’e varan bir düşüş bekliyor. Birçoğu zaten sadece kira ödemek için mücadele ediyor. “İyi Ev Sahibi” hareketi ülkede hızla yayıldı.Ev sahipleri kiraları düşürüyor ya da feragat etmeye çalışıyor ancak hükümetin zararları telafi etmesi de bekleniyor.Buna karşılık, Coupang gibi e-ticaret şirketleri, eve siparişlerin yaklaşık% 50 oranında artması nedeniyle talebi karşılamakta zorlanıyor.

Çin’de fabrikaların kapanması , parça konusunda bu fabrikalara bağımlı olan Güney Kore’nin de üretimine zarar verdi.Ülkedeki arabaların yarısını üreten Hyundai’nin küresel satışları %13 oranında azalırken fabrikaların kapanması 120.000 aracın üretilememesine neden oldu.Virüs başka yerlerdeki fabrikaları kapattıkça durumun daha da kötüleşmesi muhtemeldir, ancak salgının şimdilik durulduğu Çin’de üretimin yavaş devam etmesi bazı şeyleri iyileştirebilir.

Tedarik zincirinde aksaklıklar ve salgınlar yarı iletken, akıllı telefon ve ekran panosu üreticilerini vurdu. Samsung ve LG, fabrikalarında vakalar çıktığı için üretimi birkaç kez duraklatmak zorunda kaldı. Fabrikalar gece gündüz çalışacak şekilde tasarlandığından, bu yıl için satış hacimlerine ulaşması muhtemeldir.

Samsung'da koronavirüs alarmı: Fabrika kapatılıyor

Uzun vadede ne olur ? Çok şey hükümetlerin Güney Kore’de ve başka yerlerde ne yaptığına bağlı olacaktır. Tarihsel olarak, ülke ekonomik şoklardan hızla geri döndü. 1997 Asya finansal çöküşünden sonra, GSYİH’nın kriz öncesi zirvesine dönmesi sadece iki yıl sürdü.Ülke ayrıca, 2008 küresel mali krizinden diğerlerine göre daha hızlı bir şekilde  çıktı, çünkü bankaları on yıl öncesine göre daha iyi durumdaydı ve hükümet mali ve parasal teşviklerin bir karışımıyla agresif bir şekilde tepki verdi.

Covid-19 salgınına da  kuvvetli bir tepki veriliyor. Hükümet, diğer önlemlerin yanı sıra, küçük işletmelere yardım etmek için 100 trilyon won ayırıken  11.7 trn won değerinde bir teşvik paketi de duyuruldu. Ayrıca küçük işletmelere yardım etmek için 2008’deki gibi tahvil ve hissi senetlerini dengelemek için bir fon hazırladı.Bu önlemler işe yararsa, virüsten gelen şok sadece geçici olabilir. OECD’li Christophe André, Güney Kore’nin çöküşten diğer ekonomilere göre daha hızlı ortaya çıkabileceğini düşünüyor çünkü iyi ekonomik temellere ve teşvik planlarını finanse etmek için mali alana sahip. Ancak pandeminin dünya çapında küreselleşmeye yönelik mevcut düşmanlığı güçlendireceğinden endişe ediyor. Bu, ihracat odaklı G.Kore ekonomisi için uzun vadeli hasara yol açabilir.

Ülke Korona krizini atlattıktan sonra uzun vadeli krizlerle yüzleşmek zorunda kalacak.Ülke hızla yaşlanıyor ve iş gücü azalıyor.Güney Kore aynı zamanda yaşlıların en çok yoksulluk çektiği OECD ülkesi.65 yaş üstündekilerin yüzde 44’ü ortalamanın yarısı kadar gelire sahip. Benzer bir sorun yaşayan Japonya’da bile bu oran yüzde 20’de kalıyor.Halihazırda çok da cömert olmayan emeklilik fonu 30 sene sonratükenmiş olabilir.Çalışanlarını 50’li yaşlarının ortasında emekliliğe zorlayan şirketlerin tavrı bu konuyu zorlaştırıyor.

Figure 7.2. Income poverty rates by age: older vs. total population, 2016 or latest available year

Mevcut refah düzeyini arttırmak ve hatta sabit tutmak için, ülke büyüme oranlarını iyileştirmenin yollarını bulmak zorunda kalacak. Önceki on yıllardan farklı olarak, chaebol’e güvenmek yeterli olmayacaktır. İhracat hala GSYİH’nın beşte ikisinden fazlasını oluşturuyor ve ihracat için en önemli ürünler olan yarı iletkenler, arabalar ve akıllı telefonlar chaebol tarafından yönetiliyor.

Tüm bunlar Çin rekabetine ve küresel ticarette koronavirüsten sonra oluşması muhtemel aksaklıklara karşı savunmasız durumda.. Geçen yıl ihracat bir önceki yıla göre% 10’dan fazla azaldı. Güney Kore, kadınları daha iyi kullanmanın yanı sıra, işçilerin %90’ına yakınını istihdam eden küçük ve orta ölçekli firmaların verimliliğini arttırmak zorunda.

Start-up ekonomisi bunu sağlayabilir mi? Güney Kore’deki her şey gibi, Start-up’ların gelişimi de hızlı oldu. Coupang 2010 yılında kurulduğunda, ülke bir start-up endüstrisine sahip değildi. Sadece beş yıl önce, yatırımcılardan 1 milyon dolardan fazla para toplayan sadece 80 girişim vardı. Bugün bu sayı 700.10 milyon dolardan fazla yatırım alan 200 şirketin yanında değeri 1 milyar doları aşan 10 tane unicorn’a sahipler. (Coupang yaklaşık 9 milyar dolara sahip) Geçtiğimiz yıl yatırımcılar 3,3 milyar dolarlık Start-up yatırımıyla 2013’teki sayıyı 3’e katladılar.

Sektörün hızlı gelişimi, yoğunlaştığı başkent Seul’ü dönüştürdü.Gangnam’daki Tahran-ro, bir çölden ortak çalışma alanlarının pahalı kafelerin olduğu bir yaşam alanına döndü.Yatırımcı Lim Jung-wook, “2013’te Amerika’dan döndüğümde çok az şey oluyordu. “Şimdi öğle yemeğine her gittiğimde bir kurucuyla karşılaşıyorum.” Sahne hala küçük ama büyüyor. Güney Kore Girişimcileri Birliğine göre Güney Kore GSYİH’inin içinde start-up’ların payı %0,36.Durumları %0,26 olan Çin’den daha iyi olsa da %0,64’lük ABD ve 1,75 olan İsrail’in gerisinde kaldılar.

Start-up kurmak her geçen gün chaebol ve memuriyete karşı popülerite kazanıyor. “On yıl önce hiçbir Koreli anne çocuğunun startup kurmasını istemezdi,” diyorG3 Partners’dan Nathan Millard. “Bu . kısmen,değişti şimdi ciddi para kazanmış girişimcilerin birçok önemli örneği var.” Coupang’ın kurucusu Bom Kim, şirketin kârlılığıyla ilgili sorulara rağmen 2018’de milyarder oldu. BTS’nin arkasındaki prodüksiyon şirketi Big Hit Entertainment’ın kurucusu Bang Si-hyuk’un net değeri yaklaşık 800 milyon dolar olarak tahmin ediliyor. Bu tür rol modeller on yıllarını büyük bir şirketin hiyerarşisini tımanmakla harcamak yerine kendi işlerini kurmak isteyenleri teşvik edebilir.

Start-up’lar şimdilik chaebol’lerden görevi devralmaktan çok uzaktalar.Ekonomideki payları küçük.Geçtiğimiz yıl Start-up endüstrisine akan paranın tümü kötü bir yıl geçiren Samsung’un son çeyrek karını burun farkıyla geçebiliyor.Ancak ekonomiye katkıda bulunmaları için devleri geçmeleri şart değil. Yenilikçi tutumlarını hizmet sektörüne yayarak verimliliğin artmasını sağlamaları da önemli olacaktır.

Küçük çapta da olsa bu gerçek olmaya başladı.İki kadın tarafından kurulan Fabrictime daha önce sermayeleri Kore dışına çıkmaya asla yetmeyecek kumaş üreticilerini uluslararası tasarımcılarla online olarak buluşturmayı başardı.

Güney Kore Dosyası 1.Bölüm :Toplumsal Değişim

Güney Kore Dosyası 2.Bölüm :Kadın Hareketleri

Güney Kore Dosyası 3.Bölüm: Siyasi Dönüşüm

Güney Kore Dosyası 4.Bölüm : Kuzey Kore İlişkileri

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s