Türcülük ve Hakimiyet Hazzı

İnsanoğlu yer yüzünde yaşamaya başladığı zamandan beri, çevresini anlamlandırmaya ve dönüştürmeye başlamıştır. İlk olarak insanların avcılık ve toplayıcılık yaparak hayatta kaldığını düşünürsek, diğer türlerle etkileşimi ilk olarak varlık mücadelesi biçiminde kendini göstermiştir. Bodin yemek kültürünün ve geleneklerin doğayı nasıl değiştirdiğine dair sorulara cevap aramıştır. Buradan da anlaşılacağı üzere insanların toplayıcılıktan zamanla avcılığa geçmesi de tüm yerleşik kültürleri kökten değiştirmiştir. Basit silahlardan ok ve yay gibi- başlayarak insanın kendini diğer türlerden koruma çabası zamanla o türleri evcilleştirerek bunu sistemli bir kölelik zeminine oturtmasıyla devam etmiştir. Günümüzde ise hayvanlar sadece evcilleştirilmeleri ile kalmamış aynı zamanda endüstriyel ürünlerinde ham maddelerinden birisi olmuştur. Örneğin Lucien Febvre ‘Geographical Introduction to History’ adlı makalesinde evcilleştirmenin( domestication) çok önemli olduğunu söyler. Köpekler evcilleştirilen ilk hayvan olup ve insanın en sadık dostu olarak bilinmesine rağmen Fiziksel olarak insanlara pek bir katkısı olmamıştır. İronik bir şekilde ise kutsadıkları boynuzlu hayvanları ise sömürme yoluna gitmişlerdir. İlk dönemlerde hayvanların sütleri sadece din adamları ve yöneticilere ikram edilirken zamanla ortak kullanım ürünleri ( common goods) olmasıyla tüm insanların kullandığı bir ürüne dönüşmüştür. Buradan da anlaşılacağı üzere seri üretim ve pazarın ortaya çıkmasıyla aslında hayvanların sömürülmesi aynı zamana denk düşmektedir.

İnsanların dünyada her şeyi mülkleştirme çabası ilk olarak hayvanların köleleştirilmesi ile başlamıştır. Dünya da insanoğlu diğer vahşi türler kadar hayatta kalamayan türleri evcilleştirilerek insana bağımlı hale getirmiş ve böylece insanların sağlıklı kalabilmek için hayvanların besinlerine, hayvanların ise yaşayabilmek için insanların bakımına ihtiyaç duydukları algısı yaratılmıştır. Bu konu da insanların aklına doğal olarak şu soru gelebilir: Madem ki hayvanların etinden ya da sütünden yararlanmayacağız neden o zaman ineklerden süt çıkar? Ya da tavukların yumurtasını yemeyeceksek neden tavuklar yumurtlar? Nasıl ki kadınlar çocukları doğduğunda sütün sadece onu emzirmek için kullanıyorsa, hayvanlarında kendi sütünü ya da yumurtasını sadece yavrularını beslemek için kullanmalarının hakları olduğunu düşünüyorum( En azından yavruları olduğunda) Ama biz insanlar buzağı sahibi olan ineklerin bile sütlerine el koyacak kadar kendimiz de bu hakkı görmekteyiz. Daha da önemlisi bu hayvanları sistemli bir şekilde daha çok yumurta ve süt vermesi için bir takım kimyasallara maruz bırakıyoruz. Diğer önemli bir konu da kimi insanların söylediği gibi “ Ama bitkilerde canlı onları neden yeme ya da öldürme hakkını kendimizde görüyoruz?” Bu soru da makul olmakla birlikte bitkiler hayvanlar ya da insanlar gibi sinir sistemleri olmadığı için, bitkilerin yaşam olgusu insanlar ya da hayvanlar gibi haz alabilen ya da acı çeken varlıklar olarak gerçekleşmez. Bazı insanlar hayvanları belli bir sosyal çevresi ya da insan kadar gelişmiş akıl mekanizmaları olmadığı için insanları diğer türlerin üstünde görmesine yol açar ve İnsanı diğer türlerin efendisi olarak görmesine yani türcülük(speciesism) anlayışının egemen olmasına yol açar. James Rachel bu konuda şunları kaydetmektedir: “Maymunlar da insanlar gibi sosyal çevreler kurar, birlikte yaşar ve aralarında insanlar gibi benzer iletişim kurarlar.” Bu da bize göstermektedir ki, hayvanlar düşündüğümüzden daha kompleks ve gelişmiş varlıklardır.

Günümüzde ise hayvanlarla ilgili en önemli mesele endüstriyelleşmeyle birlikte gelen, hayvanların her alanda sömürülmesi meselesidir. Hatta bu konuyu o kadar gizli bir biçimde yapmaktadırlar ki J. Safran Foer “Amerika’da terör örgütlerinin yuvalarına bile girilmesine izin verilirken, hayvan çiftliklerine girilmeye izin verilmez şeklinde tanımlar” . Jonathan Safran Foer bu konuda daha sonra şöyle demektedir: “Üretim fiyatlarını düşürmek için insanlar sistemli bir şekilde hayvan haklarını umursamayıp, bunun yanında çevrenin ve habitatın bozulmasını da umursamamışlardır.” Dünyanın pek çok yerinde hayvanlar çiftliklerde kötü koşullar altında yaşamaya zorlanmaktadırlar. Tavuklar küçük kafeslerde nefes alamayacak şekilde üst üste bir vaziyette yaşamaktadır. Ya da yeni doğum yapan ineklerin yavruları daha geniş ve ayrı alanlara alınmamaktadır. Bunun yanında Jonathan Safran Foer ’in Hayvanları Yemek( Eating Animals) kitabında değindiği gibi tek tanrılı dinlerin tanrı için kurban etmeyi teşvik etmesi hayvanları öldürmek meşru bir sebep olarak görülebilmektedir. Ama en azından tek tanrılı dinlerin hayvanlara acı çektirmeden öldürmeyi emretmesini bir nebze de olsa insaflı bulmaktadır.

Son olarak değinmek istediğim konu hayvanların insanların kendi eğlence ve zevkleri için öldürülmeleri ya da istismar edilmeleridir. Örneğin, hayvan sirkleri ya da benzer gösterilerde hayvanların doğasından uzak olan çeşitli kostümlerle ve oyunlarla insanları güldürmek ya da eğlendirmek için zorlanmaları. Bunun yanında son zamanlarda haberlerde özellikle Uzakdoğu Asya’da maymunların insanlar gibi makyaj yaptırılıp, cinsel ilişkiye zorlanması sayabileceğimiz örnekler arasındadır.

Sonuç olarak, yer yüzünde ilk insanlarla birlikte var olan hayvanları evcilleştirme ve kendi çıkarları için kullanma geleneği günümüze kadar artarak devam etmiştir. Günümüzde endüstriyelleşme ile birlikte hayvanların sadece etinden ve sütünden yararlanmanın yanında onları her anlamda sömürmek suretiyle zirve yapmıştır. İnsanlar her ne kadar kendisini hayvanların efendisi olarak görse de tarihte insanlar hayvanlarla birlikte evrilmişlerdir. Hayvanlardan sadece daha gelişmiş akıl mekanizmasına sahip olduğu için onları her alanda istismar etme çabası konunun ahlaki yönünü sorgulamamıza sebep olmaktadır.
SUAT DİNÇ

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s