İki Farklı Model: İsviçre ve Norveç

İsviçre,  Avrupa Birliği ile ilişkilerini sertleştirebilecek bir diğer referanduma hazırlanıyor.19 Mayıs’ta AB’nin Schengen bölgesinde silah kullanımını ve  kısıtlayan yasasına karşı koyma şansları olacak.Yılda bir görev yapan yedek ordu üyeleri,görevde olmadıkları dönemde evlerinde silah barındırma hakkına sahip.AB’nin bu ayrıcalığın kaldırılması ve yarı otomatik silah barındırmanın yasaklanmasını öngören talimatı İsviçrelileri çileden çıkarttı.Federal mahkeme avcılık kulübü üyelerinin haklarını korumak gibi hamlelerle AB yasasını hafifletmiş olsa da öfke dinmedi.

Credit@wikimedia

Her halükarda, ülkenin en büyük partisi olan milliyetçi  İsviçre Halk Partisi, Schengen bölgesinin hareket özgürlüğüne ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne karşı çıkıyor. İsviçre  referandumlarla, bu tür Avrupa yasalarının kendilerini etkilemesini engellemek ve benzer yasalara göre kendi anayasalarını değiştirmek için ülke çapında adımlar atması ilişkileri zedeleyebilir.İsviçre sözleşmeden veya ticaret için hayati önem taşıyan Schengen bölgesinden çıkmaya zorlanabilir.

Brexit yanlıları Norveç ve İsviçre’yi Avrupa Birliği prangalarından bağımsız imrenilesi örnekler olarak görüyorlar.Yine de iki ülke, yüzeysel olarak benzer olsalar da, mevzuatta ve Avrupa’ya yönelik popüler tutumda büyük farklılıklar göstermektedir. Her ikisi de kıskanılacak derecede müreffeh ve istikrarlı demokrasilerdir ve siyasette pragmatiklikten yanadır.Yine de, Norveçliler AB ile daha yumuşak ilişkilere sahipken,  son zamanlarda yapılan referandumlar  AB karşıtı milliyetçilerin istediği gibi sonuçlanmasa da  İsviçre uyumsuz ve gergin bir tutum takınıyor.Brüksel ise Brexit sonrası Britanya-AB ilişkilerinin Norveç’ten ziyade İsviçre’ye benzemesinden çekiniyor.

Yine de benzerlikler farklılıklara kıyasla daha fazla. Her iki ülke de uzaktaki İzlanda ve küçük Lihtenştayn ile birlikte, ortak pazara erişim sağlayan Avrupa Serbest Ticaret Birliği’ne (EFTA) üye. Her ikisi de Schengen bölgesine ait: 2005 yılında İsviçrelilerin %55’i Schengen’e katılma isteğinde bulunmuştu.Her ikisi de gümrük birliğinden uzak durmuş ve  kendi değerli bağımsızlık ve egemenliklerini korumak adına, gerçek AB üyeliğini katı bir şekilde reddetmiştir.Norveçliler 1994’te hayır (% 52.2 ile% 47.8) dedikten sonra yeni bir referandum yapılmadı. 1992’de İsviçre, diğer üç EFTA üyesinin katıldığı Avrupa Ekonomik Alanına katılma teklifini % 50,3 hayır oyuyla reddetti. 2001’de müzakerelerin yeniden başlaması ezici bir çoğunlukla reddedildi. Her iki ülkede de seçmenlerin  sadece beşte biri hala AB’ye tam olarak katılmak istiyor; Benzer bir oran (İsviçre’de daha yüksek olmakla birlikte ) şu an sahip oldukları AB düzenlemelerinden de kurtulmak istiyor; ve her ülkede  en büyük grup – yarıdan fazlası –  şimdiki durumdan memnun. Her iki ülkenin de yakın zamanda AB’ye tam olarak katılması için en ufak bir şans yok.

Yine de Norveçliler anlaşmalardan memnun görünüyor. AB’nin ortak pazarın bir parçası olan Norveç’i posta hizmetlerini ve elektrik şirketlerini açmaya zorlamasıyla ilgili şikayetler mevcut. Bunun yanında  İsviçre Halk Partisi gibi Norveç’in İlerleme Partisi de,  Schengen bölgesindeki sınırsız göçe direnmekten yana.

İsviçre’nin Brüksel’de uyumsuz algısı iki ana sebebe dayanıyor. Birincisi ülkenin AB ile olan ilişkileri, 100’den fazla ikili anlaşmadan oluşan bir arapsaçı tarafından yönetiliyor. Bu nedenle AB, İsviçre’yi Avrupa yasalarının çatısı altına sokmak için sözde bir “kurumsal mimari” inşa etmek istiyor.

Brüksel için ikinci sorun ise referandumlar.AB’nin önerdiği her yasa için İsviçre referanduma gidebiliyor.İsviçre yasalarına göre belli bir süre içinde toplanan 50 bin imza referanduma gidilmesi için yeterli.Bu öngörülemezlik kalıcı bir gerginlik yaratıyor.Geçtiğimiz Kasım ayında İsviçre Halk Partisi, İsviçre hukukunun Avrupa üzerindeki üstünlüğünü savunmak için “Önce İsviçre Yasası” teklifinde bulundu.Yasa kesin bir şekilde reddedilse de (aynı gün inek ve keçilerin boynuzlarının kesilmesini yasaklamak için yapılan teklif daha çok destek aldı.), bu tür olaylar İsviçre ile AB arasındaki ilişkiyi gergin tutuyor.

PR 110518 E - Norway

Uzun tarafsızlık geçmişinden dolayı İsviçre, Avrupa’nın ortasında garip bir şekilde izole oldu. 2002 yılında ancak BM’ye  katıldı ve hiçbir zaman Güvenlik Konseyi’nde bulunmak için teklif vermedi.Norveç’in tutumu ise tamamen farklı.AB’ye katılmayı reddetmesine rağmen enerjik dış politikası ile kendi sikletinin üstünde operasyonlar yürütüyor.Güney Sudan, Kolombiya, Sri Lanka ve İsrail-Filistin bölgelerindeki barış operasyonlarına katıldı.Acı II.Dünya Savaşı tecrübesi  Rusya ile sınırı, engin karasuları ve Atlantik’e hakim  deniz ve balıkçılık filosuyla, güçlü bir NATO üyesi olmaya devam ediyor. Cenevre’de birçok BM kurumu olmasına rağmen, İsviçre kendi bağımsızlığı tehdit edilmediği sürece anlaşmazlıklar ortaya çıktığında taraf tutmamaya dikkat ediyor. İsviçre ve Norveç arasında çok az diplomatik veya ekonomik kardeşlik görüşmesi var. Bugünlerde İsviçre Modeli Brexit yanlıları tarafından nadiren öne sürülüyor.

 

https://www.economist.com/europe/2019/03/16/norway-and-switzerland-two-approaches-to-life-outside-the-eu

 

 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s