Cezayir’in Kanlı 30 Yılı

1988’de tek parti protestolarından bu yana ülkede sular durulmadı. O günden sonra Cezayir kanlı iç savaşla birlikte zengin petrol ve doğal gaz rezervlerinin bile önüne geçemediği ekonomik durgunluk ile mücadele etmek zorunda kaldı.

Cezayirliler 82 yaşındaki Cumhurbaşkanı Abdelaziz Bouteflika’nın 5.kez aday olmasının ardından öfkelerini dışarıya vurdu. Cezayir’in 30 yıllık yakın tarihine göz atacağız.

 

Ekim 1988

Genç Cezayirliler artan işsizlik ve Fransa’dan bağımsızlığın kazanıldığı 1962’den bu yana ülkeyi yöneten Ulusal Kurtuluş Cephesi’nin tek partili yönetimine karşı ayaklandı.Kara Ekim olarak bilinen ve hafta boyu süren isyanlar, Cezayir’in 26 yılın içinde yaşadığı en huzursuz günler oldu. Başkentteki dükkanlar yakıldı ve UKC ofisleri yağmalandı. Ordunun protestoculara ateş açmasıyla yüzlerce kişi öldü.

1989

Gösteriler karşısında hükümet yeni siyasi parti kurulmasını önleyen yasayı kaldırdı.Bunun üzerine kurulan İslami Selamet Cephesi siyaset sahnesine çarpıcı bir giriş yaptı ve sonraki yıl yapılan yerel seçimlerde oyların %55’ini aldı.

Ocak 1992

Cezayir ordusu, bir önceki ay İslami Selamet Cephesi tarafından kazanılan ülkenin ilk serbest ve adil parlamento seçimlerini iptal etmek için adım attı ve Cumhurbaşkanı Chadli Bendjedid’i (1979’dan beri iktidarda olan) parlamentoyu feshetmeye ve istifaya zorladı.Hükümet olağanüstü hal ilan etti.İslami Selamet Cephesi’nin yerel ve bölgesel yönetimleri dağıtıldı. Bu çatlak, İslamcı gruplarla 10 yıl süren kanlı bir  iç savaşı tetikledi. Ordu, bağımsızlık savaşında devlet başkanı olarak mücadele eden Ulusal Kurtuluş Cephesi kurucu üyesi Mohamed Boudiaf’ı başa getirdi.

Haziran 1992

Mohamed Boudiaf bir konuşma sırasında kendi güvenlik personeli tarafından suikaste uğradı. Suikasti gerçekleştiren ekibin İslamcı militanlarla bağlantılı olduğu ortaya çıktı.Silahlı İslami Grup (GIA), hükümetle savaşan iki gerilla grubundan biri olarak sahneye çıktı.

1994

Emekli albay Liamine Zéroual cumhurbaşkanlığına atandı.Sonraki yıl yapılan seçimleri büyük bir çoğunlukla kazanmayı başardı.

1996

Referandumda halkın %85’i anayasa değişikliği talep etti.

1997

İç savaşın en kanlı olayı, Batı Cezayir’deki köylerdeki katliam dalgasıyla gerçekleşiyordu. Silahlı İslami Grup (GIA) saldırılardan sorumlu tutulurken, ordunun şiddeti önlemedeki başarısızlığı sorgulanmaya başlandı. Aynı yıl ılımlı İslamcı parti Toplum Hareketi anketlerde iyi görünürken , yeni oluşturulan Demokratik Ulusal Birlik parlamento seçimlerini kazandı.

1999

Abdelaziz Bouteflika, muhalif adayların hile şüphesiyle seçimlerden çekilmesiyle Cumhurbaşkanı oldu. Pek de şeffaf olmayan rejimine rağmen, Bouteflika, iç savaşa son verecek popüler bir destek almayı başardı.

Haziran 2003

12 yıl hapis yattıktan sonra, yasadışı kabul edilen İslami Selamet lideri Abassi Madani, yardımcısıyla birlikte serbest kaldı.

Nisan 2004

Bouteflika, ezici bir üstünlükle ikinci dönem için tekrar seçildi.

Mart 2005

Hükümet hazırladığı raporla , Cezayir güvenlik güçlerinin 1990’larda 6.000’den fazla insanın ortadan kaybolmasından sorumlu olduğunu kabul etti.

Eylül 2005

Cezayirliler şiddet suçlarını da kapsayan bir genel affa destek verdi.

Aralık 2006

Yol kenarında gerçekleştirilen patlamada Amerikan petrol şirketi çalışanları hedef alındı.Bir kişi öldü. Selefiler saldırıyı üstlendi.

Ocak 2007

Selefi örgütü adını Mağrip El-Kaidesi olarak değiştirdi ve saldırılarını arttırdı.

Nisan 2007

Biri başbakanın ofisini hedef alan iki patlamada 33 kişi öldü 80 kişi yaralandı.

Kasım 2008

Parlamento Anayasa değişikliğini onaylayarak Bouteflika’nın üçüncü kez aday olmasının önünü açtı.Sonraki yıl yapılan seçimleri Bouteflika kazanmayı başardı.

Ocak 2011

Artan gıda fiyatları sokak gösterilerine neden oldu.

Şubat 2011

Protestocuların talebi üzerine 19 yıl süren olağanüstü hal kaldırıldı.

Eylül 2011

Devlet radyo ve televizyon tekeline son vererek özel girişimlerin önünü açtı.

Ekim 2012

El-Kaide yöneticisi Boualem Bekai Cezayir ordusu tarafından öldürüldü.

Aralık 2012

Fransa cumhurbaşkanı François Hollande, ülkesinin Cezayir’deki “haksız ve acımasız” işgalini kabul etse de resmi bir özür dilemekten vazgeçti.

Ocak 2013

Uzak bir doğalgaz tesisinde dört gün süren kuşatmada İslamcı el-Murabitoun grubu onlarca yabancı rehineyi öldürüldü. Cezayir özel kuvvetleri bölgeyi darmaduman etti.

Nisan 2014

Bouteflika bir felç geçirdi ve Fransa’da üç ay tedavi gördü.

Şubat 2016

Parlamento, cumhurbaşkanını iki dönemle sınırlandıran anayasa reformunu kabul etti.

Şubat 2019

Bouteflika, Cezayir’in yaklaşan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde 5.kez aday olarak protestolara neden oldu.

8 Mart 2019

Cezayirliler Cumhurbaşkanının 5.kez aday olmasına karşı çıkmak için büyük bir yürüyüş düzenledi.

10 Mart 2019

Bouteflika, Cenevre’deki hastanede geçirdiği iki haftadan sonra Cezayir’e geri döndü, ancak sağlığının durumu hakkında hiçbir bilgi verilmedi. Cezayirliler Cumhurbaşkanının sesini altı yıldır duymuyor.

11 Mart 2019

Büyüyen protestolar karşısında, Bouteflika halk baskısına boyun eğiyor ve beşinci kez aday olmayacağını duyuruyor. Devlet medyası tarafından yayınlanan bir mektupta, Nisan seçimlerinin erteleneceğini de söyledi.

 

https://www.ft.com/content/2c439010-3e6c-11e9-9bee-efab61506f44

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s