Dolar’dan Vazgeçilebilir Mi ?

 

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov Salı günü yaptığı açıklamada, İran, Türkiye ve Rusya gibi yaptırımlarla karşı karşıya bulunan ülkelerin ulusal para birimleriyle iş yapmaya başlayabileceğini ve ABD dolarının  uluslararası rezerv para birimi olduğu günlerin sayılı olabileceğini söyledi.Bu durum gerçek olursa belki de hiç kimse Başkan Donald Trump’tan daha mutlu olamaz. İşte nedeni:

Yale ekonomisti Robert Tiffin’in 1950’lerde açıkladığı gibi, bir ülkenin para birimi uluslararası rezerv para birimiyse, cari hesap açığı yaşamaktan başka seçeneği yoktur. Bir yedek bulunursa, doların 1920’lerde İngiliz sterlininin yerini alması gibi, ticaret fazlalarına sahip olma olasılığı daha yüksektir .Bu tam da Trump’ın istediği şey.

Nedeni basit: Dünyanın her yerindeki ticaret uluslarının birbirleriyle işlem yapmak için kullanabilecekleri dolar biriktirmeleri gerekiyor. Çin, İran’dan petrol aldığında, ABD doları olarak öder. Yani, ABD kasasına her yıl çıkandan daha az para geri dönüyor.

Öte yandan, doların uluslararası rezerv para birimi olması, ABD hükümetinin yurtdışında dolanan tüm bu dolarlara sahip olmasının getirdiği senyoraj hakkını doğuruyor. Para basmanın ABD’ye  neredeyse hiçbir maliyeti yok, ancak Çin, Rusya ve diğer herkes bu dolar için mal ve hizmet üretmek zorunda.

Doların rezerv para birimi rolünün değiştirilmesi daha önce de denendi – Çin, 2008’deki mali krizin nedenlerinden biri olarak doların uluslararası rolünü gösterdi. Sorun şu ki, başka bir para birimi alternatif olarak öne çıkamadı.Neler değişti? Doların Washington tarafından silahlaştırılması. Trump, geçtiğimiz hafta İran’a  yaptırımları yeniden uyguladığı zaman, İranlılarla dolar cinsinden anlaşma yapan herhangi bir şirketin yaptırıma tabi tutulacağı konusunda uyardı. Birkaç Rus şirketi de ABD yaptırımları altında.

Trump’ın geçen hafta Türk çelik ithalatına yönelik tarifeleri iki katına çıkarması Türk para biriminin ABD doları karşısında yüzde 20’den fazla değer kaybetmesine yol açtı. Bu  olay,  Türkiye gibi gelişmekte olan diğer ülkelerin de para birimlerinin değer kaybetmesine yol açtı.Lavrov Türkiye ziyaretinde Amerikan yaptırımlarına atıfta bulunarak “tek taraflı yaptırım önlemlerinin uluslararası ilişkilerde gayri meşru olduğunu” söyledi  “Bu gayri meşru engellere ve kısıtlamalara karşı çıkmanın tek yolu kendi  paramızı aramızdaki ticarette kullanmamız ” diye ekledi.

Lavrov, Rusya’nın Çin ve İran ile ticaretinde zaten yerel para birimleri kullandığını ve bir dizi başka ülkenin de aynı şeyi yapmayı düşündüğünü söyledi. Çin, kendi para birimi olan renminbi ile ticaret anlaşmaları yapma konusunda aktif çalışma içinde.Lavrov, “ABD Doları’nın uluslararası bir para birimi olarak oynadığı rolün kötüye kullanılmasının nihayetinde rolünün zayıflamasına neden olacağına inanıyorum” dedi.

ABD’nin yaptırımlarından etkilenmeyen ülkeler bile gittikçe artan sayıda dolardan daha fazla uzaklaşacak ve (kendi) paralarını kullanarak daha güvenilir ortaklara güvenecek.”Lavrov haklı olsa da, ulusal paraların kullanımı sadece şimdiye kadar devam ediyor. Örneğin, Çin’deki tüccarlar, geminin varış noktasına ulaştığında paranın çok daha az değerli olacağını bilerek, sevk edilen mallar için Türk Lirası almaktan memnun olacak mı?

İngilizcenin uluslararası ticaretin lingua frankası haline gelmesi gibi. Hoşlanmasalar da, sık sık Alman ve Fransız meslektaşlarıyla İngilizce konuşan Çinli işadamlarını duyuyorsunuz. Dolar için de aynı şey geçerli: Güvenli, güvenilir ve değiş tokuş edilebilir.

Başkan Trump daha düşük dış ticaret açığı için doların rolünü kaybetmesini isteycek olsa da bu durum büyük olasılıkla yakında gerçekleşmeyecek.

 

Orijinal Metin

  1. Toparlanma Kalıcı Mı ?
  2. Lira Krizinin Perde Arkası
  3. Lira Değer Kaybetmeyi Sürdürdü

 

 

 

Reklamlar

Dolar’dan Vazgeçilebilir Mi ?” üzerine 2 yorum

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s