Genel

Diyanet İşlevini Yitiriyor

The Economist son sayısında  Diyanet İşleri Başkanlığının hükümet kıskacı altında gerçek işlevini yitirdiğinden bahsetti.

ellerini-semaya-acmis-listelist

 

Türkiye’de din işleri sorumlusu bilinen adıyla Diyanet İşleri tuhaf ve ölçüsüz açıklamalar yapmakta oldukça yetenekli.Kurum yeni yıl kutlamanın,piyango oynamanın,evde köpek beslemenin, Bitcoin borsasının, erkeklerin bıyıklarını boyamasını , çiftlerin el ele tutuşmasını İslam ilkleriyle örtüşmeyeceğini açıklarken, çiftlerin birbirinden SMS ile ayrılmasını uygun bulmuştu. Ancak yılın ilk günlerinde yaptığı açıklamada 9 yaşındaki kızların evlenebileceğini açıklaması tepkilerin çok daha büyük olmasına yol açtı.Diyanet bunun İslam yasalarına göre uygun olduğunu ancak onaylamadıklarını açıkladı.Sonraki günlerde verilen vaazlarda çocuk evliliği açık bir şekilde kınandı ve rahatsız edici duyuru kaldırıldı.(Türkiye’de yasal evlilik yaşı 18)

Son on yılda ve özellikle 2016’daki darbe girişiminin ardından yaşanan temizlikten sonra Recep Tayyip Erdoğan ve islamcı kökenli AKP ülkedeki kurumların üzerindeki baskıyı arttırdı.İçeriden ve dışarıdan muhalefeti engellendi.Siyasal islamı kontrol etmek amacıyla kurulmuş olan Diyanet ise siyasal islamcıların ana platformlarından biri haline geldi.

Anayasaya göre Türkiye laik bir ülke.Bu pek çok bölgede din ve devletin birbirinden ayrılmasını amaçlasa da Türkiye’de devletin din üzerindeki kontrolü anlamına geliyor.Modern Türkiye’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk ve destekçileri 3 Mart 1924’te Hilafeti kaldırarak yerine Diyanet’i kurmuştu.Diyanet ülkedenin her bölgesinde imam istihdam etmiş çocuklar için Kur’an kursları organize etmiş, bağlayıcılığı olmayan İslam yorumları yapmış ve ülkedeki 90,000 camide okunmak üzere vaazlar kaleme almıştı.Tarihi boyunca Diyanet siyaseti ve islamı bir arada denge içinde tutmayı başardı ve köktendinciliği ülkeden uzak tuttu.(Şeriate destek diğer islam ülkelere kıyasla oldukça düşük) AKP yönetiminde ise laiklikten hiç olmadığı kadar uzaklaştı.2003-2011 arasında İstanbul  müftülüğü yapan Mustafa Çağrıcı “Diyanet’in bugünlerde daha da İslamcı ve Arap görüşlü.” dedi.Bu yurt dışından ülkeye akın eden aşırı yorumlar ve Türkiye’nin yabancı islamcı gruplarla olan ilişkilerindeki tomurcuklanmayla ilgili.

İlk sinyallerin aksine ılımlı ve eleştirel akım muhafazakarların artan baskısı altında ezildi.2004 yılında Diyanet Hadislerin doğrulanması ve modern bir bakışla yorumlanmasını kapsayan bir proje başlattığını duyurmuştu.AKP içindeki muhafazakarların homurdanmalarıyla proje tasarlayıcılarının aksine büyük bir isteksizlikle bitirildi.7 ciltlik eser 10 yılda tamamlandı.Mustafa Çağrıcı’ya göre benzer bir projenin bugün başlatılması imkansız.Diyanet geçmişte hiç olmadığı kadar  büyük (117 bin çalışan) ve zengin (2006’dan bugüne bütçesi en az 4 kat arttı). Ancak tamamen hükümetin etkisi altında.

Neredeyse 100 yıl boyunca diyanet ülkenin seküler ve müslüman kimliğini bir arada tutmayı başardı.Türkiye bir teokrasiye dönüşmek üzere değil. Ancak Orta Doğu’dan büyük ölçüde ayrılan heterodoks ve ılımlı İslam tehlike altında. Asıl amacına rağmen, Diyanet de çok yardımcı olmuyor.

Reklamlar

Kategoriler:Genel

Tagged as:

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s