Uber Krizi

File illustration picture showing the logo of car-sharing service app Uber on a smartphone next to the picture of an official German taxi sign

Gençlik yıllarında Travis Kalancik’in ilk işi kapı kapı dolaşıp bıçak pazarlamaktı.Bugünlerde kendisi ve dünyanın en değerli girişimi olarak değerlendirilen şirketi Uber’i saldırılardan kurtarmakla meşgul.19 Martta şirketin başkanlığını yürüten Jeff Jones altı aylık görevin ardından istifa etti.Ayrılırken yaptığı açıklamada “Kariyerimde bana rehberlik eden inançlar ve liderlik anlayışı Uber’de gördüklerimle tamamen tutarsız.” dedi. En az 6 yönetici ve üst kademe yönetici son 9 haftada işten ayrıldı.İstifa edenlerin arasında harita biriminin müdürü, şoförsüz araç teknolojisi biriminin müdürü ve üç ay önce şirketin yapay zeka biriminde işe başlayan yapay zeka uzmanı gibi isimler bulunuyor.

Agresif ve büyük tutkusu Travis Kalanick’in sekizinci yılını dolduran şirketini şahsa ait en büyük teknoloji şirketi haline getirirken ,bu süreçte geleneksel taksicileri,diğer teknoloji şirketlerini, ve devleti gücendirdiğini söylemek gerek.Yurtdışında yeni pazarlara açılan şirket daha önce hiç görülmemiş bir miktar olan 12,5 milyar dolar yatırım yaparak değerini 70 milyar dolar seviyesine yükseltti.

Ancak son aylarda gelen kötü haberler şirketin kazandığı ivmeyi ciddi şekilde tehlike ediyor.İlk darbe politikadan geldi.Ocak ayında Donald Trump’ın danışmanlarına servis sunmasıyla eleştirilen şirket şimdi de taksi şoförlerinin greviyle karşı karşıya.Bunların sonucunda kullanıcıları Uber’i silmeye teşvik eden #DeleteUber etiketiyle bir kampanya başlatılmış durumda.

Uber’in şirket kültürüne dair kaygılar ayyuka çıkmış durumda.Eski bir çalışan kişisel blogunda yazdığı yazıda Uber’in insan kaynakları departmanının uğradığı cinsel taciz konusunda harekete geçmediğine dair bir yazı yayınladı.Bir diğer olaysa bir Uber şoförünün düşük ücretler yüzünden Kalanick ile tartıştıı videoyu yayınlaması oldu.Videoda Kalanick’in “Bazı insanlar kendi yaptıklarının sorumlusu olmayı sevmiyor.” dediği duyuluyor *.Son utanç verici olay ise Uber’in Greyball adını verdiği bir yazılım özelliğiyle kuralları ihlal eden Uber şoförlerini devlet görevlilerinden kaçırmaya yönelik çalışması oldu.

Şirket iki soruyla yüz yüze kalmış durumda.İlki şirketin Kalanick’in liderliğinde başarılı olmaya devam edip edemeyeceği.Silikon Vadisi ve müdavimleri onun tarzını övse de,kamuoyu önünde söyledikleri ve tavırları sorun teşkil ediyor.Şirketin yatırımcılarından Bill Gurley Kalanick’i başta tutmak ve şirkete tecrübe ve disiplin katmak için yeni bir operasyon müdürü arıyor.Eğer Bill Gurley Kalanick ile çalışmak isteyen tecrübeli bir aday bulamazsa Kalanick’e yapılan istifa çağrıları daha gür çıkmaya başlayabilir ancak bu yine de Kalanick’in kendi kararı olacak.Uber kurucunun şirketteki gücüne önemli bir örnek.Uber yönetim kurulu CEO’yu değiştirme yetkisine sahip değil.Sebebiyse Kalanick’in çoklu oy hakkı ve kurucu ortağı Garett Camp.İkisi birlikte oy çokluğu sağlayabilme gücüne sahip.

İkinci sorun Uber’in uzun dönem tahminlerini içeriyor.Şirketin ilk yatırımcıları son olayların çok sert yumruklar olduğunu ve şirketin ivmesini sonsuza dek bitirecek bir nakavt yumruğunun gelmesinden endişe duyduklarını belirtiyor.Şimdiye dek sadece yaralandıkları kanısındalar.

Bu yılın başından Mart ayının ilk haftasına kadar olan süreçte Uber’in pazar payı %80’den %74’e geriledi.Uber’in azalan payını Lyft  devralmış görünüyor.Uber eskisi kadar kolay büyüyemese de pazar payındaki bu azalma tersine dönebilir.Yurtiçinde hala açılınabilecek pazarlar mevcut . Amerika’da Uber ya da Lyft’i  son bir ayda en az bir kez kullandığını söyleyen akıllı telefon kullanıcılarının oranı sadece %6.

Dünya üzerinde bütün pazarı domine etme  hedefi şirketin bu denli değerlenmesinde etkili bir faktör.Kalanick’in son dönemdeki skandalları şirketin yurdışındaki durumunu etkilememiş görünüyor.Üstelik pazara hakim olmak için Uber kadar yatırım yapan başka bir rakip de bulunmuyor ancak  yine de global pazara hakim olma hedefi hala uzak.Asya’da ise önemli bir rekabet var.Şirket Asya’da Grab ve Didi ile rekabet içinde.

Yatırımcılar şirketin gelişmiş ülke pazarlarında kar etmesini bekliyor.Gelirler hızla (5,5 milyar ,2016) artmakta ancak şirket Lyft ya da daha küçük olanlar Juno ve Via gibi yerli rakiplerle mücadele içinde” olduğu Amerika’da çok fazla harcama yapmak zorunda.Uber  müşterilerini korumak istiyorsa -pazardaki büyüklüğü sebebiyle- Lyft’in harcadığı her bir doların tam dört katı yatırım yapmak zorunda.Diğer yandan  dünya pazarına açılma projesi masrafları arttırmayı sürdürüyor.İç pazardaki rekabet mi yoksa dış pazara açılmanın getirdiği masraf mı karlılığı düşürüyor hala belirsiz.

Dikkat edilmesi gereken başka tehditler de var.Uber’in performansı uygulamanın kusursuzca çalışmasa bağlı ancak teknik bölümden daha fazla istifa haberi gelirse sorun yaşanabilir.Bu zor ve problemli dönemde yetenekli mühendis istifam etmek de o kadar kolay görünmüyor.

Derinleşen diğer bir problem ise yasal düzenlemeler.Avrupa Adalet Divanı ,Avrupa’nın en yüksek mahkemesi, bu yılın sonlarına doğru Uber’in bir dijital servis mi yoksa ulaşım şirketi mi olduğuna dair karar alacak.Eğer ulaşım şirketi olduğuna karar verilirse ,şirketin daha katı -lisans sigorta ve güvenlik gibi- Avrupa’da masraflarını arttıracak prosedürlerle baş etmesi gerekecek.Geçtiğimiz hafta Seattle’dabir mahkeme Uber şoförlerinin sendikalaşabilmesi yönünde karar alırken,İngiltere Uber’in katma değer vergisi ödemesinin gerekli olup olmadığına karar verecek.

Uber’in insan yerine robot şoför teknolojisi kullanma projesi yine pek çok sorunla karşı karşıya.Google’ın robotik şoför projesini yürüten şirketi Waymo şubat ayında Uber’e dava açtı.Davanın konusu Uber’in şirketi olan Otto’nun robotik şoför teknolojisini  Google’ın eski çalışanları aracılığıyla çaldığı iddiası.Uber geçtiğimiz yıl Otto’yu 700 milyon dolar karşılığında satın almıştı.Patent davaları teknoloji sektöründe oldukça yaygın ancak Waymo özellikle agresif davranıyor.Waymo mahkemeden aracın çevresini lazerle kontrol ettiği radar sisteminin Uber tarafından kullanımının yasaklanmasını talep ediyor.

Uber’in yaşadığı sorunlar her şirketin başına gelebilecek cinsten ancak bu kez tehdit altında olan aynı zamanda Slikon Vadisinin prestiji.

Orijinal Metin: http://www.economist.com/news/business/21719509-can-ride-hailing-giant-stay-fast-lane-uber-facing-biggest-crisis-its-short

 

Reklamlar

Uber Krizi” üzerine 2 yorum

  1. Mahalle taksicilerinizin kiymetini bilin. O adamlar size bir sey olsa haydarlariyla hazir bekliyorlar. Elin gavuru gelip ulkemizdeki durak kulturunu bitirmeye calisiyor. Bu ziyonistlerin ulke uzerinde oynadiklari bir baska oyun marketlerimizi bitirdiler otobusculerimizi bitirdiler sirada taksicilerimiz var bu oyuna gelmeyelim arkadaslar ulkemizin gelismesini istemeyenlere en buyuk cevabi sandikta verelim #bendevarim

    Beğen

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s